ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΕΡΩΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ

 

«Ποτέ δεν αγαπάμε πρόσωπα, αγαπάμε προτερήματα», έτσι έλεγε ο Πασκάλ. Αναρωτιέμαι αν ισχύει το ακριβώς αντίθετο: μήπως αυτό που μας ελκύει στον άλλον, είναι αυτό που τον κάνει ευάλωτο, το ελάττωμα στην πανοπλία. Η αγάπη γεννιέται απ’ αυτή τη βλάβη που αντιλαμβανόμαστε, τη ρωγμή όπου τρυπώνουμε…

Ερβέ λε Τελιέ, Αρκετά μιλήσαμε γι’ αγάπη.

 

 

Η αγάπη είναι το μοναδικό ζήτημα του βίου και της λογοτεχνίας.

Σταντάλ

 

                                                                                                              

Υπάρχει αυτό το άλλο σύμπαν, το σύμπαν της καρδιάς, για το οποίο αγνοούμε τα πάντα, και το οποίο δεν τολμούμε να εξερευνήσουμε. Μια γκρίζα, αλλόκοτη απόσταση χωρίζει το χλωμό μας πνεύμα από την παλλόμενη ήπειρο της καρδιάς μας. Ορισμένοι πρωτοπόροι το μόνο που κατάφεραν ήταν να αποβιβαστούν απλώς στις ακτές της. Ούτε ένας άντρας, ούτε μια γυναίκα δε γνωρίζουν το εσωτερικό αυτού του μυστηρίου όταν, πιο σκοτεινό ακόμα κι από το Κονγκό ή τον Αμαζόνιο, εκβάλουν εντός του τα ποτάμια της καρδιάς που ξεχειλίζει από πληρότητα, επιθυμία και θλίψη.                                                          

D.H.Lawrence, The Heart of Man

 

 

Είμαστε αλάθητοι στην επιλογή του εραστή μας, ιδιαίτερα όταν αξιώνουμε το λάθος πρόσωπο. Υπάρχει ένα ένστικτο, μαγνήτης ή αερικό, που γυρεύει το αταίριαστο. Βέβαια, το λάθος πρόσωπο είναι και σε κάτι σωστό: στο να μας τιμωρεί, να μας φοβερίζει ή να μας ταπεινώνει, να μας απογοητεύει, να μας τσακίζει στην κυριολεξία ή, το χειρότερο απ’ όλα, να μας δίνει την εντύπωση ότι όχι μόνο δεν είναι ακατάλληλο, αλλά αντίθετα είναι σχεδόν το σωστό, κρατώντας μας έτσι αιχμάλωτους στη φυλακή του έρωτα. Δεν μπορεί ο οποιοσδήποτε να το κάνει αυτό.

Χανίφ Κιουρέισι

 

 

«Ο έρωτας, από την αρχή, δεν είναι κάτι που σημαίνει ανοίγω, παραδίνομαι και ενώνομαι με έναν άλλο (τι θα ήταν μια ένωση δυο αβέβαιων, ανέτοιμων και κόμη απροσανατόλιστων όντων;)- αλλά μια υψηλότερη αφορμή για έναν άνθρωπο να ωριμάσει, να αποκτήσει οντότητα, να γίνει ο κόσμος, να γίνει ο ίδιος ένας κόσμος για χάρη ενός άλλου ανθρώπου».

Χ.Μ. Ρίλκε

 

 

Αν τα ζώα αρκούνται στη ζωώδη σεξουαλικότητα, τη μηχανική συνουσία που βασίζεται στη φυσική ανάγκη και μόνο, οι άνθρωποι, εφόσον επιθυμούν να αξίζουν την ανθρωπιά τους, πρέπει να φτιάξουν μια τέχνη, μια κουλτούρα, μια δεξιότητα, μια γνώση, μια σοφία, μια αισθητική των πραγμάτων του έρωτα, χάρη σε τεχνικές που μπορούν να διδαχτούν, από ένα άτομο που γνωρίζει σε ένα άλλο που αγνοεί. …Δημιουργία μιας ανθρώπινης ατομικότητας και για τα δύο φύλα.

Μισέλ Ονφρέ

 

 

Τώρα που οι μέρες της μαζικής θρησκευτικής κοινότητας πέρασαν, μια μελλοντική ανθρώπινη κοινωνία θα ένωνε τους ανθρώπους μέσα από την εσωτερική πραγματικότητα των ζωών τους, χάρη σε κάτι βιωμένο μεταξύ τους σ’ αυτόν τον κόσμο και αναγνωριζόμενο σαν τέτοιο, χωρίς την ανάγκη για έναν εξωτερικό επινοητικό παράγοντα.

G. Dauve

 

 

«Χωρισμένοι είμαστε μαζί: αναμειγνύομαι στην αμήχανη εσώτερή της φύση, αυτή την αιώρηση πάνω από τα ύδατα όπου το όνειρό μου παρατείνει την αβεβαιότητα…».

Μαλαρμέ

 

 

Οι καρδιές είναι καμωμένες για να συντρίβονται. Για να βρω λόγους για να ζήσω, δοκίμασα να καταστρέψω τους λόγους να σ’ αγαπώ. Για να βρω λόγους για να σ’ αγαπώ, δεν έζησα σωστά.

Πολ Ελυάρ

 

 

Αγαπά κανείς αληθινά όταν προστατεύει τη μοναξιά του άλλου.

Ρίλκε

 

 

Κάλλιο ένα σπουργίτι ζωντανό ή νεκρό, παρά καθόλου κελάηδημα πουλιών.

Κάτουλος

 

 

Οι καθρέφτες και η σεξουαλική πράξη είναι δύο πράγματα απεχθή γιατί και τα δυο τους πολλαπλασιάζουν τον αριθμό των ανθρώπων.

Χ. Λ. Μπόρχες

 

 

Στο βάθος βρίσκω γελοίο ένας άνθρωπος να υποφέρει για μια γυναίκα αυτού του είδους, που δεν είναι καν ενδιαφέρουσα, γιατί λένε πως είναι κουτή», πρόσθεσε με τη λογική αυτών που δεν είναι ερωτευμένοι, που βρίσκουν πως ένας άνθρωπος του πνεύματος δε θα’ πρεπε να’ ναι δυστυχισμένος παρά μόνο για κάποια που ν’ αξίζει τον κόπο. Είναι σχεδόν σα να ξαφνιάζεται κανείς γιατί καταδέχεται να υποφέρει από χολέρα επειδή την προκαλεί ένα πλάσμα τόσο μικρό όσο ο βάκιλος.

M. Proust, Από τη μεριά του Σουάν

 

  

Επέρασαν οκτώ μήνες αφ’ ότου υπανδρεύθην και είμαι ακόμη ερωτευμένος με την γυναίκα μου, ενώ ο κυριώτερος λόγος δια τον οποίον την επήρα ήτο, ότι δεν μου ήρεσκε διόλου η κατάστασις ερωτευμένου. Δεν πιστεύω να υπάρχει άλλη αρρώστια τόσον βασανιστική. Ούτε όρεξιν είχα, ούτε ύπνον, ούτε διάθεσιν να εργασθώ ή να διασκεδάσω. Εκτός της Χριστίνας, όλα τα άλλα τα εύρισκα άνοστα, ανάλατα, ανούσια και πληκτικά.

Εμ. Ροΐδης, Ψυχολογία Συριανού Συζύγου

 

 

«Η καρδιά μου ανήκει σε όλες τις όμορφες, και εκείνες ας την παίρνουν η μία από το χέρι της άλλης, κρατώντας την όσο μπορούνε πιο πολύ».

Μολιέρος, Don Juan

 

 

Είναι δύσκολο ν’ αποσπάσεις χαμόγελα από ένα κορίτσι του γλεντιού, από τη στιγμή που θα πατήσει τα σαράντα…. Βρισκόμουν στο τέταρτο τσιγάρο, όταν ξαναφάνηκε. Το βέλο ήταν ανασηκωμένο πια, καρφιτσωμένο στο καπέλο. Στις συναθροίσεις ύστερα από μεγάλα χρονικά διαστήματα, έχω διαπιστώσει ότι οι όμορφες γυναίκες κάνουν το εξής: σε κοντοζυγώνουν με το πρόσωπο χαμηλωμένο, γερμένο στο πλάι, κρυφοκοιτάζοντας όχι μέσα από τα ερείπια, αλλά από το μουσείο αυτού που ήταν κάποτε, αφού τα τρόπαιά τους είναι κλεισμένα πια σε βιτρίνες. Η Ζόγια ήταν η ίδια έφορος του προσωπικού της μουσείου

Μάρτιν Έιμις, «Ιδιωτικές συναντήσεις»

 

 

Και η στιγμή της συνάντησης ήταν ακριβώς όπως θα την περίμενε κανείς. Ένιωθα το μυαλό μου να βασανίζεται από κάποιες τυποποιημένες εκφράσεις – «εκτός εαυτού», για παράδειγμα. Ήθελα να είχα δύο στόματα, ένα για να φιλάω, ένα για να εξυμνώ. Ήθελα να είχα τέσσερα χέρια, ένα για να λύνω, ένα για να ξεκουμπώνω, ένα για να χαϊδεύω, ένα για να τσιμπάω. Και όλη την ώρα ξαναγέμιζα τις αναμνήσεις που είχαν αδειάσει από τη νοερή επανάληψη.

Μάρτιν Έιμις, «Ιδιωτικές συναντήσεις»

 

 

«Είχαν δε οδηγό ζωής την κορωνίδα των απολαύσεων. Την ερωτική γλύκα που αποκαθάρθηκε απ’ την ενοχή της θρησκείας και την συκοφάντηση ορισμένων φιλοσόφων. Ό,τι την προήγαγε το έπραττα, ό,τι την ατόνιζε το απέφευγαν. Έτσι δευτερευόντως ο έρωτας ένας ασφαλής οδηγός προς την υγεία».

Σωτήρης Δημητρίου, «Η σιωπή του ξερόχορτου»

 

 

Το άτυπο ζευγάρωμα στους ενήλικες που βασιζόταν στην φιλία, στον συμμερισμό και στην συμπόνια ήταν σύνηθες και δια βίου. Η συμπόνια ήταν η υπέρτατη μορφή ψυχικής ενώσεως, πραγματικό δώρο του ουρανού. Και αυτή η αγάπη ήταν το καλύτερο διεγερτικό για το δια βίου ερωτικό σμίξιμο. Αλλά και το καλύτερο παραμυθητικό κουκούλι κατόπι. Ύψιστη δικαίωση ζωής για έναν άνθρωπο ήταν να έχει την, αποδεκτή, συναισθηματική ευθύνη για ένα άλλο πρόσωπο. Ευθύνη που παραδόξως μεγάλωνε την ελευθερία του γιατί – το λιγότερο- την απήλλασε απ’ την διαρκή αναζήτηση. Όχι βέβαια ότι η λαγνεία τους ήταν δυσάρεστη. Αν ήθελαν συνευρίσκονταν και με άλλους ανθρώπους χωρίς την παραμικρή ενοχή. Αλλά σπάνια ήθελαν. Η ερωτική τους διαθεσιμότητα ήταν εξαιρετικά επιλεκτική και ιδιάζουσα… Πάντως οι σχέσεις τους είχαν μεγαλύτερη ευρύτητα απ’ τις σχέσεις επί οικογενειακής δημοκρατίας. Μπορούσαν να είναι ερωτευμένοι ή να αγαπιούνται χωρίς σαρκικές σχέσεις ή ήταν φίλοι και κατά καιρούς έκαναν και έρωτα ή στήριζαν κάποια σχέση τους μόνον σε μια επιμέρους ιδιότητα του προσώπου. Δεν είχαν υπέρμετρες απαιτήσεις διότι ούτε οι ίδιοι διετίθεντο ως ιδανικό για ένα άλλο πρόσωπο.

Σωτήρης Δημητρίου, «Η σιωπή του ξερόχορτου»

 

 

Είναι η αγάπη εξάλλου που κινεί ουσιαστικά τον πόθο αλλά και που δίνει το εκάστοτε σχήμα της ομορφιάς.

Σωτήρης Δημητρίου, «Η σιωπή του ξερόχορτου»

 

 

Υπήρχε όμως και μια κατηγορία νοσταλγών που ποθούσαν τις έντονες και ηδονογόνες ερωτικές συνευρέσεις – λόγω της ενοχής απ’ την παραβίαση ποικίλων απαγορεύσεων- εκείνης της κοινωνίας. Αυτοί είχαν ανάγκη τον υπαινιγμό, το μυστήριο και την ακραία φαντασίωση για της ερωτική τους ενεργοποίηση. Μερικοί δε επιζητούσαν και την ελλείπουσα εμπειρία του ψυχικού πόνου εκ της ενοχής. Ήταν κι εκείνοι που η δεσπόζουσα στην κοινωνία τους επιδίωξη της ευτυχίας θεωρούσαν ότι τους αφαιρεί το καλό του κακού εμποδίζοντας την βαθύτερη αυτογνωσία τους. Η αναστολή της χαράς, έλεγαν, και ο δύσβατος δρόμος προς αυτήν μεγαλώνει την αξία της. Όπως το καλοκαίρι παίρνει αξία απ’ τη λύπη. Αν δεν θολώσει το νερό δεν λαγαρίζει, χρησιμοποιούσαν ως επιχείρημα μια παροιμία των κυμάτων.

Σωτήρης Δημητρίου, «Η σιωπή του ξερόχορτου»

 

 

Με φοβόταν όπως πολλοί άντρες φοβούνται τις γυναίκες: επειδή οι ερωμένες τους ή οι σύζυγοί τους τούς καταλαβαίνουν. Μερικοί άντρες δεν ενηλικιώνονται ποτέ: εύχονται οι γυναίκες τους να τους καταλάβουν, και γι’ αυτόν το λόγο τους λένε όλα τους τα μυστικά. Κι ύστερα, όταν έχουν γίνει πλήρως κατανοητοί, μισούν τις γυναίκες τους ακριβώς επειδή τους καταλαβαίνουν. Φοβόταν ότι υπήρχε περίπτωση να με αγαπούσε απόλυτα. Για τον Γουσταύο, μ’ έναν τρόπο που δεν τον συλλάμβανε απόλυτα, αντιπροσώπευα τη ζωή και ότι η απόρριψή του ήταν ακόμα πιο βίαιη απέναντί μου επειδή του προκαλούσε την πιο βαθιά ντροπή. Έλεγε ότι υπήρχαν τρεις προϋποθέσεις για την ευτυχία – ηλιθιότητα, εγωισμός και καλή υγεία- και ήταν σίγουρος ότι διέθετε μόνο το δεύτερο. Πίστευε ότι η ευτυχία ήταν ανέφικτη, αυτό του έδινε μια παράξενη παρηγοριά… Κολάκευε τη ματαιοδοξία του να σκέφτεται τον εαυτό του ερωτευμένο μαζί του: επίσης του έδινε, πιστεύω, ανομολόγητη ηδονή να λαχταράει διαρκώς τη σάρκα μου κι όμως να απαγορεύει στον εαυτό του να την έχει: η στέρηση ήταν εξίσου ερεθιστική γι’ αυτόν με την ικανοποίηση. Έλεγε ότι είμαι γυναίκα στη σάρκα αλλά άντρας στο πνεύμα. Αυτή η θεωρία τον βόλευε: όσο λιγότερο γυναίκα με θεωρούσε, τόσο λιγότερο εραστής χρειαζόταν να είναι ο ίδιος.

Τζούλιαν Μπαρνς, «Ο παπαγάλος του Φλωμπέρ»

 

 

Καμιά φορά το παρελθόν μπορεί να είναι σιτεμένο γουρούνι, άλλες φορές αρκούδα στη φωλιά της και άλλες απλώς η ξαφνική λάμψη ενός παπαγάλου, δυο κοροϊδευτικά μάτια που σε κοιτάζουν σπινθηροβολώντας μέσα από το δάσος.

Τζούλιαν Μπαρνς, «Ο παπαγάλος του Φλωμπέρ»

 

 

Οι γυναίκες μηχανορραφούν όταν είναι αδύναμες, λένε ψέματα από φόβο. Οι άντρες μηχανορραφούν όταν είναι δυνατοί, λένε ψέματα από αλαζονεία.

Τζούλιαν Μπαρνς, «Ο παπαγάλος του Φλωμπέρ»

 

 

Ο δεσμός του με την οικογένεια κόπηκε νωρίς. Δεσμός που άλλους τους πνίγει και σε άλλους εξασφαλίζει την πολυπόθητη ασφάλεια. Και ακριβώς εξ αιτίας της απουσίας, ευθύς εξαρχής, οποιουδήποτε είδους δεσμού με την οικογένειά του, ο Όρμους κέρδισε – μαζί με όλη τη σχετική οδύνη – την ελευθερία του. Αλλά αυτό που θέλουμε όλοι μας είναι η αγάπη κι όχι η ελευθερία. Γιατί ποιος απ’ τους δυο είναι δυστυχισμένος: εκείνος που κρατάει στα χέρια του την αγαπημένη του και περνάει τη ζωή του φοβούμενος μήπως τη χάσει, ή ο ελεύθερος, με την ανεπιθύμητη ελευθερία του, γυμνός και μόνος ανάμεσα στις στρατιές των δούλων της γης;

Σαλμάν Ρούσντι

 

 

Αυτή η κυρία μου φέρεται με τόση αδιαφορία που θα μπορούσε να είναι γυναίκα μου.

Όσκαρ Ουάιλντ

 

 

Ας πούμε ότι η ζωή δεν σερβίρει ποτέ τα ίδια πιάτα.

Ερβέ λε Τελιέ, Αρκετά μιλήσαμε γι’ αγάπη.

 

 

Καμιά φορά, μια γυναίκα αλλάζει άνδρα ακριβώς για να μην αλλάξει.

Ερβέ λε Τελιέ, Αρκετά μιλήσαμε γι’ αγάπη.

 

 

Συχνά, ο πόθος ενός άνδρα για μια γυναίκα της χαρίζει στα μάτια των άλλων μια μυστηριώδη γοητεία.

Ερβέ λε Τελιέ, Αρκετά μιλήσαμε γι’ αγάπη.

 

 

Αυτό που θα ’θελε δεν υπάρχει: ένας εραστής που να την αγαπά τρελά, αλλά αδιάφορος.

Ερβέ λε Τελιέ, Αρκετά μιλήσαμε γι’ αγάπη.

 

 

There is no pain compared to that of loving a woman who makes her body accessible to one and yet who is incapable of delivering her true self because

she doesn’t know where to find it.

L. Durrell, Αλεξανδρινό Κουαρτέτο

 

 

Πείθοντας τον άλλο ότι έχει αυτό που μπορεί να μας συμπληρώσει, σιγουρευόμαστε ότι μπορούμε να συνεχίζουμε να παραγνωρίζουμε εκείνο ακριβώς που μας λείπει.

 

 

Λες και η G μπορεί να μπει στο ρόλο της μητέρας μόνο αν δανειστεί την ταυτότητα της μητέρας της και αυτή η ταύτιση πραγματοποιείται μέσω της οδύνης.

Μπ. Κραμέρ.

 

 

Η φιλία και ο έρωτας είναι φυλακές που οι ίδιοι χτίζουμε γύρω μας γιατί μερικές φορές νιώθουμε ευάλωτοι, κουρασμένοι απ’ την αναζήτηση, απροστάτευτοι, έρημοι και μόνοι.

 

 

«Της έριξα ένα βλέμμα τράγου και τα ρουθούνια μου μίληγαν∙ βαρβατίλας εβρώμαγα∙ ήμουν το θείο τραγί! Μεεε. Δε με βρίζεις τουλάχιστο; Και μ’ ένα της μύτης μου φύσημα, σβένω τη λάμπα. Τότε την έπιασα. Είχε κατιτίς το μοιραίο η σμίξη μας∙ ένιωθα να σπαράζει το σώμα της κι εγώ στάθηκα γοργός και χτηνώδης. Πέρασε μέσαθέ της ο πόθος μου σα σφοδρός άνεμος μεσ’ σε θεοσκότεινη νύχτα∙ μόνο κάτι λυγμοί την ετίναζαν∙ όταν την άφησα- χάμω εκεί πια στο πάτωμα- ήταν βαριά σαν ’να πτώμα…»

Γ. Σκαρίμπας, «Το θείο τραγί»

 

 

Ήταν νησηίς, νύμφη, σειρήν, πλέουσα, ως πλέει ναυς μαγική, η ναυς των ονείρων…

Παπαδιαμάντης, « Όνειρο στο κύμα»

 

 

…Η δυνατότερη ερωτική επιθυμία, αυτή που βασίζεται στις αντιθέσεις, βρίσκεται στους αντίποδες της εντυπωσιακής συζυγικής ζωής, που μεθά με τις ομοιότητες…

Κεντίν Ντεμπρέ, «Η ανυπόμονη του Φρόιντ»,

 

 

«Αυτό το κρασί παραείναι καλό για προπόσεις, αγαπητή μου. Δεν κάνει να ανακατεύεις συναισθήματα με τέτοιο κρασί. Θα χάσεις τη γεύση.»

Έρνεστ Χέμινγκουεϊ

 

 

Πίσω απ’ τις σκηνοθεσίες της απεράντου υπάρξεως, στο μελανότερης αβύσσου, βλέπω καθαρά κόσμους παράξενους, και, θύμα εκστατικό της οξυδέρκειάς μου, σέρνω φίδια που μου δαγκάνουν τα πόδια. Κι από εκείνο τον καιρό αγαπώ τόσο τρυφερά, καθώς οι προφήτες, την έρημο και τη θάλασσα, γελώ στα πένθη και κλαίω στις γιορτές, βρίσκω μια γεύση γλυκιά στο πιο πικρό κρασί, νομίζω πολλές φορές για ψέμματα τις αλήθειες, και, με τα μάτια στον ουρανό, πέφτω σε γκρεμούς.

 

 

Αλλά η Φωνή με παρηγορεί και λέει: «Κράτησε τα όνειρά σου, οι συνετοί δεν έχουν έτσι ωραία σαν τους τρελούς.»

Charles Baudelaire. Μετάφραση, Κ.Καρυωτάκης

 

 

Μια γκρίζα, αλλόκοτη απόσταση χωρίζει το χλωμό μας πνεύμα, από την παλλόμενη ήπειρο της καρδιάς μας.

D.H. Lawrence

 

 

Δεν υπάρχει ευτυχία στον έρωτα, παρά μονάχα στο τέλος ενός αγγλικού μυθιστορήματος.

Τρόλοπ, Πύργοι Μπάρτσεστερ

 

 

«Η καρδιά μου ανήκει σε όλες τις όμορφες, και εκείνες ας την παίρνουν η μία από το χέρι της άλλης, κρατώντας την όσο μπορούνε πιο πολύ».

Μολιέρος, Don Juan

 

 

Χαμογελώ στις πρωταρχές μιας σκλαβιάς γεννημένης από μια γυναικεία δυνατότητα.

Μαλλαρμέ

 

 

Κι όταν χάνεται κάποιος που σε ξέρει, χάνεις για πάντα μια εκδοχή του εαυτού σου, χάνεις τον εαυτό σου όπως τον έβλεπε εκείνος, όπως σε θεωρούσε εκείνος.

Σαλμάν Ρούσντι

 

 

I am the one who dies when he is not loved.

Nizinsky

 

 

Parting is all we need to know of Hell.

Emily Dickinson