FOOD FOR THOUGHT

 

Συνήθως ο έρωτας και το πάθος δεν πάνε μαζί. Αγαπάς κάποιον που σου μοιάζει. Και ποθείς κάποιον με τον οποίο δεν μοιάζεις. Νομίζεις ότι θα βρεις εκεί κάτι. Τρίχες. Δεν υπάρχει τίποτα. Δεν μπορεί να συνυπάρξουν η αγάπη και ο πόθος. Μόνο για κάποιους τυχερούς της ζωής.

Σωτήρης Δημητρίου, από συνέντευξη

 

 

Τρία πάθη, απλά, αλλά κατακλυσμιαία, εξουσιάζουν τη ζωή μου: η λαχτάρα για αγάπη, η αναζήτηση της γνώσης και η ανυπόφορη θλίψη για τα βάσανα του ανθρώπινου είδους.

Άρθουρ Καίσλερ

 

 

Η γυναικεία θηλυκότητα είναι ένα τέχνασμα, μια επινόηση, «ένας τρόπος επαναλαμβανόμενης αναπαράστασης επιβεβλημένων κανόνων της ταυτότητας φύλου, που αποτελούν άλλη μια επίστρωση της σάρκας, όπως τόσες άλλες».

Judith Butler

 

 

Η σεξουαλικότητα δεν πρέπει να ειδωθεί ως ένστικτο αντιθετικό και απείθαρχο προς την εξουσία, αλλά ως ένα ιδιαίτερα κομβικό σημείο μετάβασης προς σχέσεις εξουσίας… Δεν αποτελεί το πλέον ανυπότακτο στοιχείο, αλλά μάλλον ένα από τα προικισμένα με τη μεγαλύτερη εργαλειακότητα προς όφελος της εξουσίας.

Michel Foucault, «Εξουσία, Γνώση και Ηθική»

 

 

Όλοι μας, σε κάποια στιγμή της ζωής μας, ανακαλύπτουμε ότι η ύπαρξη μας αποτελεί κάτι το ιδιαίτερο, το αμεταβίβαστο, το πολύτιμο. Σχεδόν πάντα η αποκάλυψη αυτή πραγματοποιείται στην εφηβεία. Η ανακάλυψη του εαυτού μας εκδηλώνεται ως επίγνωση της μοναξιάς μας. Ανάμεσα σε μας και στον κόσμο υψώνεται το άπιαστο, το αόρατο τείχος της συνείδησης μας. Κατά τη γέννηση μας νιώθουμε μόνοι. Τα παιδιά όμως και οι ενήλικες μπορούν να ξεφύγουν από τη μοναξιά και να ξεχαστούν με το παιχνίδι ή με τη δουλειά. Ο έφηβος αντίθετα, αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στη παιδική και τη νεανική ηλικία, μένει για λίγο μετέωρος μπροστά στον άπειρο πλούτο του κόσμου. Ο έφηβος εκπλήσσεται με την ίδια του την ύπαρξη. Και την έκπληξη του αυτήν τη διαδέχεται ο στοχασμός : σκυμμένος πάνω από τον ποταμό της συνείδησής του αναρωτιέται αν αυτό το παραμορφωμένο από το νερό πρόσωπο που ξεπροβάλλει σιγά-σιγά μπροστά του είναι όντως το δικό του. Η μοναδικότητα της ύπαρξης - σαφής αίσθηση στο παιδί - μετατρέπεται σε πρόβλημα και απορία, σε συνείδηση που θέτει ερωτήματα. 

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τους λαούς που δεν έχουν ακόμη «ενηλικιωθεί». Η ύπαρξη τους εκδηλώνεται ως ερώτημα : Πώς θα εκφράσουμε αυτό που είμαστε; Πολλές φορές η ιστορία διαψεύδει τις απαντήσεις μας σ' αυτά τα ερωτήματα, ίσως γιατί αυτό που ονομάζεται «χαρακτήρας ενός λαού» δεν είναι τίποτε άλλο από ένα πλέγμα αντιδράσεων σ' ένα συγκεκριμένο ερέθισμα. Ωστόσο είναι δυνατόν οι αντιδράσεις σε διάφορες περιστάσεις να ποικίλλουν και μαζί τους να αλλάζει ο αμετάβλητος δήθεν χαρακτήρας του λαού. Παρά την απατηλή, σχεδόν πάντα, φύση των δοκιμίων περί ψυχολογίας των λαών, θεωρώ ιδιαίτερα αποκαλυπτική την εμμονή με την οποία οι ίδιοι οι λαοί στρέφονται σε ορισμένες χρονικές περιόδους στην ενδοσκόπηση και αναρωτιούνται για την ύπαρξη τους. Συνειδητοποίηση της ιστορίας σημαίνει συνειδητοποίηση της μοναδικότητάς μας. Στιγμή ανάπαυλας και περίσκεψης πριν από τη δράση. «Όταν ονειρευόμαστε ότι βλέπουμε όνειρο, το ξύπνημα δεν θ' αργήσει να 'ρθει», έλεγε ο Νοβάλις. Το ότι ο χρόνος θα αναθεωρήσει τις απαντήσεις που δίνουμε στα ερωτήματά μας δεν έχει λοιπόν καμιά σημασία. Ο έφηβος αγνοεί επίσης τις μελλοντικές μεταλλαγές που θα υποστεί αυτό το ανεξιχνίαστο πρόσωπο που καθρεφτίζεται μέσα στο νερό, ανεξιχνίαστο εκ πρώτης όψεως σαν ιερή πλάκα με επιγραφές και σύμβολα, το προσωπείο του γέρου συνθέτει την ιστορία των άμορφων χαρακτηριστικών που κάποτε γεννήθηκαν συγκεχυμένα και διαμορφώθηκαν αβέβαια κάτω από μια έκπληκτη ματιά. Χάρη σ' αυτήν τη ματιά, τα χαρακτηριστικά έγιναν πρόσωπο κι αργότερα προσωπείο, απέκτησαν σημασία, ιστορία. 

Octavio Paz, «Ο λαβύρινθος της μοναξιάς», εκδ. Αλεξάνδρεια

 

 

«Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτό που σε επίπεδο συμπτωματολογίας εμφανίζεται ως μια σειρά από απαράδεκτα βίτσια δεν είναι, σε τελευταία ανάλυση, παρά οι λύσεις που το υποκείμενο μπόρεσε να δώσει στη δυσκολία της ανθρώπινης ύπαρξης, στις συγκρούσεις της μικρής ηλικίας, στο αίνιγμα της σεξουαλικότητας των γονέων και της δικής του, στη δοκιμασία της διαφοράς των φύλων. Η διαστροφή αποτελεί μια προσπάθεια αυτό-ίασης – όπως όλες οι ψυχικές παθολογίες και δομές - του τεράστιου, πολλές φορές βάσανου, ενίοτε βουβού, που υπέφερε στο παρελθόν το άτομο». 

Τζόυς ΜακΝτούγκαλ

 

 

«Αυτό ακριβώς είναι το θήλυ: κάτι το οποίο επανέρχεται διαρκώς στην ίδια θέση, ένας χώρος ακαταμάχητης αιωνιότητας ο οποίος προκαλεί την ιστορία και τον Πολιτισμό».      

Paul-Laurent Assoun

 

 

«Οι γυναίκες δεν αργούν να έλθουν σε αντίθεση με την τάση εκπολιτισμού, ασκώντας μια δύναμη επιβράδυνσης, αυτές οι οποίες στην αρχή, μέσω των απαιτήσεων της αγάπης τους, είχαν θέσει τα θεμέλια του πολιτισμού».

Φρόυντ

 

 

Όταν του ζητήθηκε η συμβουλή του, ο Δρ. J. Guerin επιβεβαίωσε ότι, αφότου απέτυχαν όλες οι προηγούμενες προσπάθειες, πέτυχε τη θεραπεία μικρών κοριτσιών από τη διαστροφή του αυνανισμού καίγοντας την κλειτορίδα με ένα καυτό σίδερο… Εφαρμόζω την καυτή άκρη τρεις φορές σε καθένα από τα εξωτερικά χείλη και μία στην κλειτορίδα… Μετά την πρώτη επέμβαση ο αριθμός των ηδονικών σπασμών μειώθηκε από τους σαράντα με πενήντα σε τρεις με τέσσερις την ημέρα… Πιστεύουμε συνεπώς ότι, σε παρόμοιες περιπτώσεις με αυτές που ασχολείστε, κανείς δεν πρέπει να διστάσει να καταφύγει στη λύση του καυτού σιδήρου, ώστε έγκαιρα να καταπολεμήσει τον κλειτοριδικό και κολπικό αυνανισμό των μικρών κοριτσιών.

Demetrius Zambaco, 1981

 

 

Γεννιέται ένας ολόκληρος συρφετός διαφορετικός από τους παλιούς ακόλαστους, παρά τις κάποιες συγγένειες μεταξύ τους. από το τέλος του 18ου αιώνα έως το δικό μας, περιφέρονται μέσα από τις σχισμάδες της κοινωνίας, κυνηγημένοι, αλλά όχι πάντα από τους νόμους, κλεισμένοι, αλλά όχι πάντα στις φυλακές, άρρωστα, ίσως, αλλά σκανδαλιστικά επικίνδυνα θύματα, λεία κάποιας παράξενης αρρώστιας που ονομάζεται επίσης βίτσιο, καμιά φορά και έγκλημα. Παιδιά πολύ ξύπνια, κοριτσάκια που ωρίμασαν πρόωρα, διφορούμενα σχολιαρόπαιδα, υπηρέτες και δάσκαλοι ύποπτοι, σκληροί ή μανιακοί σύζυγοι, μοναχικοί συλλέκτες, περιπατητές με παράξενες παρορμήσεις: συχνάζουν στα πειθαρχικά συμβούλια, στα αναμορφωτήρια, στα σωφρονιστήρια, στα δικαστήρια και τα άσυλα, κουβαλάνε στους γιατρούς την καταισχύνη τους και στους δικαστές την αρρώστια τους. είναι η απέραντη οικογένεια των διεστραμμένων, που γειτονεύουν με τους εγκληματίες και συγγενεύουν με τους τρελούς. Στο διάβα του αιώνα, φέρνουν διαδοχικά το στίγμα της «ηθικής τρέλας», της «γεννητικής νεύρωσης», της «εκτροπής του γενετικού ενστίκτου», του «εκφυλισμού» ή της «ψυχικής ανισορροπίας».

Μ.Φουκό

 

 

Η ανάδυση νέων σεξουαλικών κατηγοριοποιήσιμων σεξουαλικών ταυτοτήτων αποτελεί μέρος των στρατηγικών άσκησης της νεωτερικής πειθαρχικής βιοεξουσίας. Η εξουσία δηλαδή, επιχειρεί να εξοστρακίσει, να εξοβελίσει τις μορφές εκείνες τη σεξουαλικότητας που δεν συμμορφώνονται με την αναπαραγωγή. Ο στόχος αυτός δεν εξυπηρετείται από την απαγόρευση, με την καταστολή αλλά με την παραγωγή Λόγων για το σώμα, με την παραγωγή των ίδιων των σωμάτων με την εμφύτευση «διαστροφών». Η παραγωγή αυτή γνώσης για το σώμα αποσκοπεί σε έναν δια του Λόγου έλεγχο του σεξ.

Φουκό

 

 

«Η επιθυμία», λέει ο Lacan, «δεν έχει αντικείμενο εκτός, όπως οι ιδιαιτερότητές της το αποδεικνύουν, από το τυχαίο αντικείμενο, φυσιολογικό ή όχι, που βρέθηκε να έρθει να σημάνει, είτε με μια αναλαμπή είτε μέσα από μια διαρκή σχέση, τα όρια του Πράγματος, αυτού δηλαδή του τίποτα γύρω από το οποίο κάθε ανθρώπινο πάθος περιορίζει το – σύντομο ή μακρύ και με περιοδική επιστροφή – σπασμό του». Μια ερωτογενής λοιπόν ζώνη που προϋπάρχει και δομεί τη διάτρητη φύση του υποκειμένου της, όλες τις τρύπες μαζί των διαφυγών του.

(Ζακ Λακάν, Ο θρίαμβος της θρησκείας και ο Λόγος προς τους καθολικούς, Εκδόσεις Εκκρεμές)

 

 

Αν το παιδί καταλάβει ότι είναι λογικό να έχει ο καθένας δικαίωμα να αμφισβητεί την οποιαδήποτε επιθυμία, αν καταλάβει ότι μια επιθυμία γίνεται ακόμη πιο έντονη ακριβώς επειδή επιθυμεί κάτι διαφορετικό από αυτό που του επιτρέπει ο νόμος, μπορεί τότε να υπερβεί και τις αντιφάσεις της, διότι προχωρά στην εκπλήρωσή της με γνώμονα την αγάπη και τα έργα που μόνο η αγάπη εμπνέει. Πολλοί είναι εκείνοι οι οποίοι παραπλανημένοι από φαντασιώσεις που ερεθίζουν την επιθυμία τους, ενδίδουν και προχωρούν σε ένα πράττειν χωρίς να αναλαμβάνουν την ευθύνη του πέραν της στιγμιαίας ευχαρίστησης που αντλούν.                                                                                                                                                                                

Φρ. Ντολτό

 

 

«Η ιστορία των μορφών του έρωτα, όχι απλώς δεν είναι μουσείο, αλλά αποτελεί σήμερα ένα μωσαϊκό που απλώνεται και ανανεώνεται μπρος στα μάτια μας: διαλέγουμε και παίρνουμε. Όπως μας αρέσει!»

J.Kristeva

 

 

Έτσι χαράσσεται η πορεία της επιθυμίας για όλους τους ανθρώπους, άνδρες ή γυναίκες στην εξατομίκευσή τους: με την εναλλαγή μοναξιάς και επικοινωνίας, ανάπαυσης και δράσης της επιθυμίας – ρυθμού και μουσικής του είναι μας μέσα στον κόσμο, ακατάπαυστα δημιουργικού, δημιουργού ζωής όταν, στις σχέσεις που αναπτύσσουμε στη ζωή μας, λόγια και πράξεις συντονίζονται.

 Φρανσουάζ Ντολτό

 

 

Το γεγονός ότι μπορεί να έχετε πληγωθεί από εκείνους που αγαπήσατε ενδέχεται να συνιστά θεμελιώδη εμπειρία. Το ερώτημα είναι πώς να εξακολουθεί να ζει κανείς με αυτό χωρίς ούτε να αρνείται την αγάπη, αλλά ούτε να επαναλαμβάνει παρορμητικά την πληγή. Είναι δύσκολο να κινείται κανείς ανάμεσα στα δύο… Πολλοί δεν λαμβάνουν υπ’ όψιν ότι εξακολουθούμε να συγκατοικούμε με εκείνους που μας πλήγωσαν, έστω κι αν αυτή η συγκατοίκηση δεν λαμβάνει χώρα με την κυριολεκτική έννοια. Δεν μπορούμε ούτε να υψώσουμε τείχη ούτε να αφεθούμε σε μια διαρκή επάνοδο της πληγής μέσα από μαζοχιστικές πράξεις (το ίδιο μπορεί να συμβαίνει σε προσωπικό, πολιτισμικό ή πολιτικό επίπεδο). Το ζήτημα δεν είναι να γίνει κανείς απόλυτος κύριος των επιλογών του. Σίγουρα όχι στην τέλεια αρμονία, στη συνάντηση των πνευμάτων, αλλά μάλλον μια συνύπαρξη όπου η δυσκολία είναι αναπόφευκτη. Και όχι βέβαια σε διάφορες μορφές μοιρολατρίας. Η μέση οδός είναι τόσο δύσκολη!

Τζούντιθ Μπάτλερ

 

 

Γκρίζες είναι οι κοινωνίες που συγχέουν σοφία και αρετή με μια αποχαύνωση όπου θεωρείται αμαρτία η παρέκκλιση, αμαρτία η επιθυμία να αφυπνιστεί ο άνθρωπος και οι οποίες, για να το αποφύγουν, κάνουν το παν ώστε να μην υποφέρει από μοναξιά, ενώ, χάρη στη μοναξιά, η επιθυμία του θα αναζωπυρωνόταν. Επίσης όμως, κάνουν το παν ώστε να μην μπορεί ο άνθρωπος να συναντήσει τους άλλους, ούτε να επικοινωνήσει μαζί τους διότι τον καταποντίζουν στην αισχρή αποβλάκωση της βιοποριστικής εργασίας, των ηχηρών συνθημάτων που εξορίζουν τη σκέψη και των ρυθμών τους οποίους επιβάλλουν στις ήδη αλλοτριωμένες πράξεις του, που υπηρετούν μια κοινωνία εξίσου, όπως αυτός, νωθρή και τυφλή.

Αλίμονο στους περιθωριακούς που, με κίνδυνο να σφάλλουν, επιμένουν να διατηρούν την αυτονομία τους και να αναλαμβάνουν την προσωπική ευθύνη των ενεργειών τους, που επιμένουν να σκέφτονται, να αγαπούν και να εργάζονται για ένα σκοπό που η μάζα περιφρονεί.

Φρανσουάζ Ντολτό

 

 

Ανεπίλυτοι και δραματικοί καθώς είναι μέχρι τη στιγμή της εξάλειψης του δράματος, οι έρωτές μας δεν μας αφήνουν παρά τη λεγόμενη διαστροφική λύση: να περάσουμε από το αποκείμενο στο υψηλό, να πάρουμε μια δόση από τη γκάμα των πόνων και των ηδονών, ως υπέρτατη εγγύηση κατά της πλήξης.                                                                                   

J.Kristeva

 

 

«Γράφω για να σκέφτομαι. Γράφω για να επαναλαμβάνω. Και επαναλαμβάνω γιατί δεν θέλω να χάσω… Άρα, λοιπόν, επαναλαμβάνω στην ουσία σημαίνει καταφάσκω τη ζωή μου. Και κυρίως σημαίνει αγαπώ αυτό που ήδη έχω αγαπήσει».

Γ. Βέλτσος

 

 

Η ερωτική εμπειρία διαπλέκει άρρηκτα το συμβολικό (αυτό που είναι απαγορευμένο, διακριτό, διανοητό), το φαντασιακό (αυτό που φαντάζεται το Εγώ προκειμένου να στεριώσει και να ενισχυθεί) και το πραγματικό (αυτό το αδύνατο όπου τα συναισθήματα λαχταρούν τα πάντα και όπου δεν υπάρχει κανείς για να λάβει υπόψη του ότι εγώ δεν είμαι παρά ένα μέρος). Καθώς στραγγαλίζεται απ’ αυτόν το σφιχτό κόμπο, η πραγματικότητα χάνεται: δεν την υπολογίζω και, αν τύχει και τη σκεφτώ, την ταυτίζω με ένα από τα τρία επίπεδα. Αυτό σημαίνει ότι εν μέσω έρωτα, δεν σταματώ να πέφτω έξω σε σχέση με την πραγματικότητα. Καθώς η παραπλάνηση απλώνεται από το σφάλμα μέχρι την παραίσθηση, θα μπορούσε ίσως να θεωρηθεί συνεκτατή με το λόγο μου, είναι πάντως σίγουρα συνεκτατή με τα πάθη μου: μήπως τελικά, η παραπλάνηση είναι όρος ύπαρξης της απόλαυσης;

Julia Kristeva, “Ιστορίες Αγάπης, μια ψυχαναλυτική ματιά στον έρωτα”

 

 

Στα ανθρώπινα όντα γνήσια αρρενωπότητα ή θηλυκότητα δεν ανευρίσκεται ούτε με την ψυχολογική, ούτε με τη βιολογική έννοια. Αντίθετα, κάθε άτομο παρουσιάζει μια μείξη των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων που ανήκουν στο δικό του και στο αντίθετο φύλο και παρουσιάζει ένα συνδυασμό ενεργητικότητας και παθητικότητας, είτε τα χαρακτηριστικά του αυτά γνωρίσματα αντιστοιχούν με τα βιολογικά, είτε όχι.

Όλα τα ανθρώπινα άτομα, ως συνέπεια της αμφίφυλης σύστασης και της σταυρωτής κληρονομιάς, συνενώνουν εντός τους αρσενικά και θηλυκά χαρακτηριστικά, έτσι ώστε ο καθαρός ανδρισμός και η καθαρή θηλυκότητα να παραμένουν θεωρητικές κατασκευές με περιεχόμενο που δεν είναι διασφαλισμένο.

S.Freud, “Τρεις πραγματείες για τη θεωρία της σεξουαλικότητας”

 

 

Κανένας τύπος ανθρώπινης συνύπαρξης δεν είναι πλήρως δομημένος, καμία εσωτερική διαφοροποίηση δεν είναι εντελής, συνεκτική και απαλλαγμένη από αμφισημία, καμία ιεραρχία δεν είναι ολική και αναλλοίωτη. Η λογική των κατηγοριών δεν συνάδει με την εγγενή ποικιλότητα και ακαταστασία των ανθρώπινων αλληλεπιδράσεων. Κάθε απόπειρα πλήρους δόμησης αφήνει αναρίθμητα «κατάλοιπα» και διαφιλονικούμενα νοήματα. Καθεμιά παράγει τις λευκές κηλίδες της, τις ακαθόριστες περιοχές της, τις αντιφάσεις της και τις «ακατοίκητες» εκτάσεις της, για τις οποίες δεν διατίθενται επιτελικοί ή οδικοί χάρτες.

Ζίγκμουντ Μπάουμαν, Ρευστή Αγάπη

 

 

Ο έρωτας ο αληθινός σαν τα φαντάσματα είναι. Όλοι μιλούν γι’ αυτόν, λίγοι τον έχουν δει.

Λα Ροσφουκώ

 

 

Η μόνη αμαρτία είναι να μην τολμά κανείς να ζήσει την επιθυμία του.                                                                               Φρανσουάζ Ντολτό

 

 

Η βία μετατρέπει σε πράγμα αυτόν που την υφίσταται.

Σιμόν Βέιλ

 

 

Θυμάμαι ο Σαβίνιο έλεγε: «Διηγηθείτε, άνθρωποι, τη δική σας ιστορία. Η ιστορία σας είναι η ζωή σας. Αν δεν γνωρίζετε από πού έρχεστε, δεν γνωρίζετε πραγματικά που επιθυμείτε να πάτε και ακόμη κι αν φτάσετε εκεί που θέλετε, δεν θα το αντιληφθείτε καν». Αυτή η σκέψη ήταν για μένα έκρηξη. Πρέπει οπωσδήποτε να μιλάμε για την εποχή μας και, κυρίως, να λάβουμε μέρος σε αυτή.

Ντάριο Φο

 

 

Όπως η κυκλοφορία του αίματος στο σώμα, η ψυχική συνέχεια εξασφαλίζει τη ζωή του πνεύματος.

Kathleen Kelley Laine, “Πίτερ Παν”

 

 

Τον δέκατο έβδομο αιώνα, λέγεται, συνέβη μια αποσύνδεση της ευαισθησίας. Οι ποιητές δεν μπορούσαν πλέον να σκέφτονται και να νιώθουν ταυτόχρονα. Ο Σαίξπηρ μπορούσε να το κάνει, οι Μεταφυσικοί μπορούσαν να το κάνουν∙ μπορούσαν να γράφουν εγκεφαλικά για το συναίσθημα και το σεξ. Αλλά πάει. Οι ποιητές δεν μπορούσαν πλέον με φυσικότητα να σκέφτονται και να νιώθουν ταυτόχρονα.

Το μόνο που λέμε είναι ότι κάτι ανάλογο συνέβη καθώς τα τέκνα της Χρυσής Εποχής (1948-1973) γίνονταν άντρες και γυναίκες. Το συναίσθημα ήταν ήδη αποσυνδεδεμένο από τη σκέψη. Κι ύστερα το συναίσθημα αποσυνδέθηκε από το σεξ.

Έτσι η θέση του συναισθήματος βρέθηκε (ξανά) μετατοπισμένη. Ετούτο ήταν που γαλούχησε τον ίδιο και αμέτρητες χιλιάδες- ίσως δεκάδες εκατομμύρια- άλλους.

Μάρτιν Έιμις “The pregnant widow”

 

 

Όταν ήμουν νέος, οι γέροι έδειχναν σαν γέροι, μεγάλωναν αποχτώντας σιγά σιγά όψη καρυδιού ή φλούδας δέντρου. Ενώ τώρα οι άνθρωποι γερνούσαν αλλιώς. Έμοιαζαν με νέους που κυκλοφορούσαν εδώ γύρω πολύ καιρό. Ο χρόνος τους προσπερνούσε, αλλ’ αυτοί ονειρεύονταν ότι έμειναν ίδιοι.

Μάρτιν Έιμις “The pregnant widow”

 

 

Για την ακρίβεια, ποτέ ξανά στη ζωή του δεν το’ χε συνειδητοποιήσει με τόση ένταση: η θρησκεία ήταν ο αντίχριστος του έρωτα.

Μάρτιν Έιμις “The pregnant widow”

 

 

Η παιδική ηλικία είναι μια οδυνηρή περίοδος από την οποία προσπαθείς να συνέλθεις μια ζωή.

Christopher Bollas

 

 

Το να ζεις τη ζωή σου κατοικώντας σ΄ ένα σώμα που δεν το αισθάνεσαι, είναι η πιο μοναχική μοναξιά.

James Lynch

 

 

Η αγριότητα του έρωτα οδηγεί στη μυστικότητα, είτε στην υπέρβαση.

Εντγκάρ Μοραίν

 

 

Προορισμός λοιπόν, μπορούμε τελικά να πούμε, είναι η εύρεση του σώματος

του άλλου με τον οποίον προσομιλούμε εσωτερικά.

Ν. Γ. Πεντζίκης

 

 

Για μένα μόνο η επιθυμία που συνοδεύεται από έρωτα μπορεί να προσφέρει πλήρη σεξουαλική ικανοποίηση.

Αντρέ Μπρετόν

 

 

Ο λατρεμένος από τη μητέρα του άνδρας είναι ένας γιος που έχει υποφέρει πολύ – που έχει προσφέρει τη ζωή του θυσία για τον πατέρα του- και τελικά ένα νεκρό παιδί που δε θα την εγκαταλείψει ποτέ για κάποια άλλη.

Andre Green

 

 

Ο πόθος, όταν αφήνεται ελεύθερος, χωρίς συμβολισμούς (οιδιπόδειο), καίει πολύ γρήγορα όλα όσα κυριεύει. Η προσθήκη του συμβόλου του επιτρέπει να διαρκεί και να συγκρατείται.

 

 

Τη στιγμή που η ζωή χάνει το νόημά της πρέπει να βρεθεί μια αρρώστια.

Σαρκό

 

 

Κανείς δεν μπορεί να κατοικήσει μέσα του αν δεν κατοικηθεί (και όχι κατακτηθεί) από έναν άλλο, και αν δεν κατοικήσει (και όχι κατακτήσει) έναν άλλον.

Γιάννης Καλιόρης, δοκιμιογράφος, καθηγητής φιλοσοφίας

 

 

Ο Έλληνας άντρας καθοριζόταν πάντοτε από την Ελληνίδα γυναίκα του. Γι’ αυτό, όπως λέει κι ο Εγγονόπουλος, μας ζηλεύουν όλοι οι λαοί για τα κορίτσια που μας αγκαλιάζουν. Κάποια από αυτές, κάποια στιγμή, μας κάνει άντρα. Αν θέλουμε λοιπόν, να μιλήσουμε για τον Έλληνα άντρα πρέπει να μελετήσουμε το κορίτσι του. – Eίναι μια μελέτη, βέβαια, που θα μας φάει μια ζωή, γι’ αυτό συνιστώ να την αρχίζουμε νωρίς, από το δημοτικό.

Γ. Πανουσόπουλος, σκηνοθέτης

 

 

Η καρδιά είναι φτιαγμένη για να ραγίζει.

Όσκαρ Ουάιλντ

 

 

Μέρος του έργου της Ψυχανάλυσης αποτελεί η προσπάθεια να διαχωριστεί και να αναδειχτεί η επιθυμία του υποκειμένου από τα ακατάπαυστα αιτήματά του. Ο νευρωτικός δίνει προτεραιότητα στο αίτημα και αποκρύπτει την επιθυμία του κάτω από την επιβλητική παρουσία του αιτήματος.

Λακάν

 

 

Δεν καταφέρνω να σε γνωρίσω σημαίνει δε θα μάθω ποτέ τι σκέφτεσαι πραγματικά για μένα. Δεν μπορώ να σε εξιχνιάσω επειδή δε ξέρω πως με εξιχνιάζεις εσύ.

R.Bart, “Αποσπάσματα του ερωτικού λόγου”

 

 

Η ευτυχία δεν ήταν απουσία δεσμών, αλλά η απαλλαγή από δεσμούς. Οι δεσμοί ήταν απαραίτητοι για την ευτυχία.

 

 

Παραπονιέστε ότι είστε πηγμένοι από φανταστικά σενάρια που σας εξαντλούν με τη διεγερτική τους επίδραση,  σας συντρίβουν με τη μακάβρια καταστροφικότητά  τους, που απεικονίζουν την εκπλήρωση των πόθων σας. Είναι οι φαντασιώσεις σας.

Julia Kristeva

 

 

Εξανθρωπίζουμε αυτό που γίνεται στον κόσμο και στον εαυτό μας, με το να μιλάμε για αυτά που συμβαίνουν και κατά τη διάρκεια του λόγου μας, μαθαίνουμε να είμαστε άνθρωποι.

Hanna Arendt

 

 

Ίσως να’ ναι αυτό που ψάχνεις στη ζωή, αυτό μονάχα, την πιο μεγάλη δυνατή θλίψη, για να γίνεις ο εαυτός σου πριν πεθάνεις.

Σελίν

 

 

Η μόνη μας ελπίδα είναι να βγάλουμε την ψυχή μας από το μπαούλο. Υπάρχει ελπίδα, αρκεί να πονέσουμε ξανά.

Οκτάβιο Πας

 

 

Υπάρχουν κάποια άτομα που ζουν πέρα από την κοινωνία, ο θάνατος είναι ο μόνος προορισμός τους. Γνωρίζοντας ή μη γνωρίζοντας, ζουν για το θάνατο.

Χάουαρντ Μπάρκερ, θεατρικός συγγραφέας 

 

 

Η υπερβολή καθορίζει κατά πολύ τον έρωτα και η τρυφερότητα δεν αλλάζει τίποτα από το παιχνίδι που συνδέει τον έρωτα με το θάνατο. Η ερωτική συμπεριφορά αντιτίθεται στη συνηθισμένη όπως η δαπάνη στην απόκτηση. Αν συμπεριφερόμαστε σύμφωνα με τη λογική, προσπαθούμε να αποκτήσουμε κάθε είδους αγαθά, εργαζόμαστε με σκοπό να αυξήσουμε τους πόρους μας ή τις γνώσεις μας. Πάνω σε τέτοιες συμπεριφορές θεμελιώνεται κύρια η κοινωνική μας θέση. Τη στιγμή του σεξουαλικού πυρετού όμως, συμπεριφερόμαστε κατά τρόπο εκ διαμέτρου αντίθετο: δαπανάμε δίχως μέτρο τις δυνάμεις μας και μερικές φορές μέσα στη βιαιότητα του πάθους, διασπαθίζουμε ανώφελα σημαντικούς πόρους. Η ηδονή είναι τόσο κοντά στην καταστροφικότητα ώστε να αποκαλούμε τη στιγμή του παροξυσμού της «μικρό θάνατο». Συνεπώς οι όψεις που ανακαλούν για μας την ερωτική υπερβολή αντιπροσωπεύουν πάντα μια αταξία. Η γύμνια καταστρέφει την ευπρέπεια που παρουσιάζουμε μέσα από τα ρούχα μας. Μπαίνοντας όμως στη οδό της ηδονικής αταξίας δεν ικανοποιούμαστε με το λίγο. Η καταστροφή ή η προδοσία συνοδεύουν ενίοτε την άνοδο της γενετήσιας υπερβολής. Ο κολασμός και ο φόνος παρατείνουν αυτή την καταστροφική ορμή. Και η πορνεία επίσης, το χυδαίο λεξιλόγιο και όλοι οι δεσμοί του ερωτισμού και της ατιμίας συμβάλλουν στο να γίνεται ο κόσμος της ηδονής ένας κόσμος ξεπεσμού και καταστροφής. Η αληθινή ευτυχία μας βρίσκεται μόνο στο μάταιο ξόδεμα, σαν να ανοιγόταν μια πληγή μέσα μας: θέλουμε πάντα να είμαστε σίγουροι για την αχρηστία, ενίοτε για τον καταστροφικό χαρακτήρα της δαπάνης μας. Θέλουμε έναν αναποδογυρισμένο κόσμο, θέλουμε τον κόσμο απ’ την ανάποδη. Η αλήθεια του ερωτισμού είναι η προδοσία.

Ζωρζ Μπατάιγ

 

 

Αυτό το απεριόριστο αίτημα για σεξουαλική ευχαρίστηση, αυτή η φρενίτιδα μιας άνευ ορίων σεξουαλικής άσκησης στο όνομα της «απελευθέρωσης» δεν είναι μια μορφή τρέλας; Εάν μέχρι τώρα είχαμε μάθει τις γυναίκες να μη ζητάνε τίποτα ώστε να τις εκπαιδεύσουμε να μην επιθυμούμε τίποτα, σήμερα δεν τους διδάσκουμε να ζητάνε τα πάντα ώστε να μην επιθυμούν τίποτα;

Francois Roustang, γάλλος φιλόσοφος και υπνοθεραπευτής

 

 

Διαστείλαμε τερατικά την παρούσα στιγμή ως εξορκισμό θανάτου, βολεύοντας έτσι μυριάδες ατομισμούς, ιδιοτέλειες κι επιθυμίες με τρόπο ώστε να μην μπορούμε πια να επιθυμήσουμε τίποτε βαθιά και ειλικρινά. Έτσι, ο έρωτας κατάντησε από σώμα με εκκρίσεις και αίμα, απλή δήλωση ή πόζα ή τεχνική για τα highlife περιοδικά. Τι κρίμα! Όμορφα- κατ’ ανάγκη- αγόρια και κορίτσια που δεν έχουν τίποτα να δώσουν ήγουν να νιώσουν επειδή ακριβώς δε διαθέτουν ούτε δευτερόλεπτο για να επενδυθεί σε καρδιοχτύπι, μοναξιά ή μελαγχολία.                                                                               Μάνος Στεφανίδης

 

 

Η κύρια και μοναδική αρχή του σεξουαλικού ήθους: ο κατηγορητής έχει πάντα λάθος

Adorno

 

 

Ο έρωτας εμπεριέχει πάντα μιαν αγάπη για την εξουσία. Ο έρωτας μας κάνει να σκοντάφτουμε στην κυριαρχία.

J.Kristeva

 

 

Ο έρωτας είναι κατά βάση μανιακός. Το πάθος του για εξουσία έχει όμως μια αντίθετη όψη, την κατάθλιψη.

J.Kristeva

 

 

Μόνο όσοι μπορούν να μας καταλάβουν μας επιτρέπουν να περιμένουμε τη σωτηρία από τον ίδιο μας τον εαυτό.

J.Kristeva

 

 

Ο έρωτας είναι μια θανάτωση που με κάνει να υπάρχω.

J.Kristeva

 

 

Κουλουριασμένη στο στεναγμό της, η καρδιά δεν γνωρίζει αν ποθεί κάποιον άλλο: τραγουδά για τον εαυτό της, τραγουδά.

Δον Ζουάν, Μολιέρος

 

 

Ο έρωτας είναι το βλέμμα της ψυχής για τα αόρατα πράγματα.

Πλωτίνος, 205-270 μ.Χ. Εννεάδες

 

 

Η δήθεν ναρκισσιστική αυτάρκεια του Εγώ, που σκοπό έχει την απαλλαγή από την κυριαρχική επιβολή των σημαντικών άλλων, μπορεί να φτάσει ως τη διεκδίκηση της πλήρους αποσύνδεσης από τους άλλους και από τον ίδιο τον εαυτό, αν κριθεί αναγκαίο, οδηγώντας έτσι στον ψυχικό θάνατο.

Andre Green

 

 

Ο έρωτας, από την αρχή, δεν είναι κάτι που σημαίνει ανοίγω, παραδίνομαι και ενώνομαι με έναν άλλο (τι θα ήταν μια ένωση δυο αβέβαιων, ανέτοιμων και ακόμα απροσανατόλιστων όντων;)- αλλά μια υψηλότερη αφορμή για έναν άνθρωπο να ωριμάσει, να αποκτήσει οντότητα, να γίνει ο κόσμος για χάρη ενός άλλου ανθρώπου.

Ρίλκε

 

 

Κάθε σώμα αγαπημένης γυναίκας δεν μεταφέρει άραγε την ίδια τη διάσταση του υψηλού: την επίμονη πεποίθηση ότι το υψηλό, το ευτυχές, η απόλυτη αγαπημένη θα μπορούσαν να υπάρχουν, ακόμη κι αν οι αποτυχίες της διαδρομής ρίχνουν ένα ειρωνικό φως σε ένα τέτοιο απόλυτο;

J.Kristeva

 

 

Η γνώση συναισθάνεται την άβυσσο. Είναι η άβυσσος.

Τόμας  Μαν

 

 

Every fall into love involves [to adapt Oscar Wilde] the triumph of hope over self-knowledge. We fall in love hoping that we will not find in the other what we know is in ourselves – all the cowardice, weakness, laziness, dishonesty, compromise and brute stupidity. We throw a cordon of love around the chosen one, and decide that everything that lies within it will somehow be free of our faults and hence lovable. We locate inside another a perfection that eludes us within ourselves, and through union with the beloved, hope somehow to maintain [against evidence of all self-knowledge] a precarious faith in the species.

 

 

From the idea that the self is not given to us, I think that there is only practical consequence, we have to create ourselves as a work of art.                                                                                                 

Foucault

 

 

The power to guess the unseen from the seen, to trace the implications of things, to judge the whole piece by the pattern, the condition of feeling life in general so completely that you are well on your way to knowing any particular corner of it - this cluster of gifts may almost be said to constitute experience.                                                                                                 

Henry James