Η κυρίαρχη κουλτούρα αντιμετωπίζει τη σεξουαλική λειτουργία ως ταμπού, με αποτέλεσμα η σεξουαλικότητα να συνοδεύεται σε μεγάλο βαθμό μέχρι τις μέρες μας με αισθήματα ντροπής και ενοχής.
Για πολλές/-ούς εκπαιδευτικούς η απάντηση σε ευαίσθητες ερωτήσεις μαθητριών/-ών που σχετίζονται με τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία μπορεί να προκαλέσει μεγάλο άγχος. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι γι’ αυτό – μπορεί να μην είστε σίγουρες/-οι ποιες πληροφορίες είναι κατάλληλες για κάθε ηλικία, να μην έχετε όλες τις πληροφορίες, να μην είστε εξοικειωμένες/-οι ή να νιώθετε άβολα με την επιστημονική γλώσσα ή την αργκό ή και με κάποια θέματα της Σεξουαλικής Εκπαίδευσης, να φοβάστε ότι μια ερώτηση μπορεί να είναι σοκαριστική ή προσωπική ή να αποτελεί μια έμμεση αποκάλυψη. Φαίνεται ότι οι λόγοι μπορεί να είναι εξωτερικοί (σχολείο, γονείς) και εσωτερικοί/ενδοψυχικοί (ντροπή, φόβος, ενοχή κ.α.) και μερικές φορές μπορεί να μην είναι ξεκάθαρος ο διαχωρισμός.
Όταν τα παιδιά κάνουν μια ερώτηση, είναι εξαιρετική ευκαιρία να τους δώσετε πληροφορίες. Το γεγονός ότι απευθύνονται σε σας είναι πολύ σημαντικό γιατί σημαίνει ότι σας εμπιστεύονται ως αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης. Γι’ αυτό χρειάζεται να είστε πάντα ειλικρινείς στις απαντήσεις που δίνετε ώστε να μη χάσετε αυτή την εμπιστοσύνη. Τα παιδιά συνήθως αναζητούν ειλικρίνεια και καθοδήγηση, όχι τελειότητα.
Το Κουτί των Ερωτήσεων
Χρησιμοποιώντας το Κουτί των Ερωτήσεων σας δίνεται ο χρόνος να εξετάσετε τις ερωτήσεις, να βεβαιωθείτε αν γνωρίζετε τις απαντήσεις κι αν νιώθετε άνετα να απαντήσετε με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία των παιδιών στα οποία διδάσκετε.
Περισσότερα για το Κουτί Ερωτήσεων https://sexualeducation.gr/question-box-to-kouti-ton-erotiseon/ypostiriktikoyliko/?preview_id=1228&preview_nonce=0cea0945f2&post_format=standard&_thumbnail_id=1233&preview=true
Όταν απαντώ τις ερωτήσεις:
- Διαβάζω, χωρίζω σε 2 κατηγορίες – αυτές που ξέρω και αυτές που πρέπει να ψάξω
- Προσωπικές ερωτήσεις –δεν απαντώ εκτός αν είναι κάτι απλό
- Διακρίνω τα γεγονότα από τις απόψεις (και από τα συναισθήματα)
- Δίνω έγκυρες επιστημονικές πληροφορίες, κατάλληλες για κάθε ηλικία
- Απαντώ στην ερώτηση με ειλικρίνεια, σαφήνεια, ξεκάθαρα και αντικειμενικά
Είδη ερωτήσεων
- Ερωτήσεις γνώσεων ή διευκρινιστικές ερωτήσεις
- Ερωτήσεις που αναζητούν έγκριση
- Ερωτήσεις σοκ!
- Είμαι φυσιολογική/-ός;
- Ερωτήσεις που αφορούν αξίες
Πιο αναλυτικά…
1. Ερωτήσεις γνώσεων ή διευκρινιστικές ερωτήσεις
π.χ. «Ποια είναι η πιο συνηθισμένη σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη; «Ποια προϊόντα περιόδου είναι πιο ασφαλή για την υγεία»;
Τι είδους ερωτήσεις είναι αυτές;
Συνήθως, οι ερωτήσεις αυτές είναι απλές και που αφορούν την αναζήτηση έγκυρων πληροφοριών. Αυτές οι ερωτήσεις προσφέρουν ευκαιρίες να δοθεί καθοδήγηση για θετικές, υγιείς συμπεριφορές. Αναρωτηθείτε αν το ερώτημα δεν τίθεται μόνο από περιέργεια και ενδιαφέρον για γνώση, αλλά πρόκειται για ένα μεταμφιεσμένο στερεότυπο ή μια συγκαλυμμένη ηθική κρίση που αναζητά επιβεβαίωση.
Συμβουλές για την απάντηση:
– Αν γνωρίζετε την απάντηση, δώστε τις πληροφορίες σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που ακολουθείτε
– Δεν πειράζει να πείτε «δεν ξέρω» και να επανέλθετε αργότερα με την απάντηση.
– Αν η ερώτηση περιέχει αργκό που δεν γνωρίζετε, ζητήστε να σας εξηγήσουν (αυτό θα βοηθήσει στην οικοδόμηση σχέσης μεταξύ σας).
– Διδάξτε τις επιστημονικές λέξεις μαζί με την αργκό.
– Ρωτήστε τα παιδιά αν ξέρουν κάτι περισσότερο για να συμπληρώσουν.
– Αν η απάντηση είναι σύνθετη ή δύσκολη να εξηγηθεί, τσεκάρετε στο τέλος αν όλα τα παιδιά την έχουν κατανοήσει
2. Ερωτήσεις που αναζητούν έγκριση
π.χ. Είναι εντάξει για ένα 13χρονο κορίτσι να κάνει σεξ με τον 14χρονο αγόρι της;”, “Μπορεί ένα έφηβο άτομο να αυνανίζεται κάθε μέρα”.
Τι είδους ερωτήσεις είναι αυτές;
Οι ερωτήσεις αυτές είναι ένας έμμεσος τρόπος να πάρουν έγκριση από ένα ενήλικο άτομο για κάτι, συχνά έχουν τη μορφή ερώτησης για συμμετοχή σε μια συγκεκριμένη συμπεριφορά/ δραστηριότητ
Συμβουλές για την απάντηση:
– Αποφύγετε να εκφράσετε τις προσωπικές σας αξίες και τη χρήση των λέξεων «φυσιολογικό» ή «κανονικό» όταν απαντάτε
– Είναι σημαντικό να παρέχετε ακριβείς, επιστημονικές πληροφορίες: τι είναι γνωστό ιατρικά, νομικά, στατιστικά στοιχεία, παράγοντες κινδύνου, θετικά και αρνητικά αποτελέσματα για την υγεία.
– Αν η ερώτηση αφορά το “πώς να” σχετικά με συγκεκριμένες σεξουαλικές συμπεριφορές, αποφύγετε να περιγράφετε τεχνικές και να δίνετε άδεια για τη συμμετοχή σε ορισμένες δραστηριότητες.
3. Ερωτήσεις σοκ!
π.χ. «Γιατί μου σηκώνεται κάθε πρωί;»
Τι είδους ερωτήσεις είναι αυτές;
Οι εκπαιδευτικοί συνήθως αναγνωρίζουν αμέσως τις ερωτήσεις που γίνονται λόγω αμηχανίας για το θέμα, μιας υποβόσκουσας ανησυχίας ή με σκοπό να σοκάρουν ή να προκαλέσουν γέλια και αποσυντονισμό. Παρ’ όλα αυτά, ο καθένας μπορεί να βρεθεί απροετοίμαστος/η, ιδίως αν μια ερώτηση αγγίζει ένα προσωπικά ευαίσθητο θέμα. Σε αυτή την περίπτωση, το άτομο που συντονίζει μπορεί να αποφασίσει αν θα απαντήσει ή όχι.
Συμβουλές για την απάντηση:
– Υποθέστε ότι υπάρχει θετική πρόθεση και απαντήστε στην ερώτηση με ήρεμο τρόπο δίνοντας τις αντικειμενικές πληροφορίες.
– Επαναδιατυπώστε την αργκό. Είναι ευκαιρία να μάθουν τις αντίστοιχες επιστημονικές λέξεις. Χρησιμοποιήστε τους σωστούς όρους για την ανατομία στην απάντησή σας.
– Υπενθυμίστε στα παιδιά τους κανόνες συνύπαρξης, αν χρειάζεται
– Είναι επίσης πραγματικά σημαντικό να έχουμε κατά νου, ωστόσο, ότι δεν γίνονται όλες οι σοκαριστικές ερωτήσεις για να προκαλέσουν σοκ. Με άλλα λόγια, ακόμη και αν η ερώτηση μπορεί να να είναι σοκαριστική για την/τον εκπαιδευτικό ή την/τον γονέα, μπορεί να είναι μια ειλικρινής ερώτηση π.χ. μπορεί ένα παιδί να μην γνωρίζει άλλη λέξη παρά μόνο την αργκό. Κι αν είναι έτσι, αξίζει μια ήρεμη, ειλικρινή απάντηση. Αν διατηρήσετε την ηρεμία σας, δεν σοκαριστείτε και απαντήσετε ήρεμα, θα καταλάβετε στο τέλος αν το άτομο ήθελε τελικά να προκαλέσει από την αντίδρασή του –αν είχε τέτοια πρόθεση δεν θα ικανοποιηθεί από την απάντησή σας, όσο πλήρης και να είναι
– Άλλη μια εναλλακτική είναι να πείτε: «Εδώ είναι μια ερώτηση που αφορά το τάδε θέμα, αλλά δεν είμαι σίγουρη ότι το άτομο θέλει πραγματικά μια απάντηση – μπορεί να την έθεσε απλά και μόνο για να γελάσει. Προς το παρόν, θα προχωρήσω παρακάτω. Αν έχω παρεξηγήσει την ερώτησή σου, μη διστάσεις να την επαναδιατυπώσεις ή να έρθεις να με βρεις προσωπικά μετά και θα χαρώ να σου απαντήσω».
– Δώστε προσοχή στον τρόπο με τον οποίο απαντάτε σε μια ερώτηση. Σκεφτείτε τη γλώσσα του σώματός σας, τον τόνο και την ένταση της φωνής σας κ.α.
4. Είμαι φυσιολογική/-ός;
Π.χ. «Είναι φυσιολογικό να σου αρέσουν όλα τα φύλα;», «Ποια είναι η μέση ηλικία που αρχίζει να φαίνεται το στήθος ενός κοριτσιού;»
Πολλές από αυτές τις ερωτήσεις που αναζητούν διαβεβαίωση ξεκινούν με το «Έχω μια φίλη που…» ή «Άκουσα για κάποια που…» Αυτές οι ερωτήσεις συνήθως καταλήγουν με το «Είναι φυσιολογικό;».
Τι είδους ερωτήσεις είναι αυτές;
Το κίνητρο πίσω από αυτές τις ερωτήσεις είναι συχνά η αναζήτηση επιβεβαίωσης. Μπορεί να επικεντρώνονται σε ανησυχίες
Τα παιδιά, ιδίως στην προ-εφηβεία, χρειάζονται και αναζητούν συχνά διαβεβαίωση καθώς ανησυχούν σχετικά με συναισθηματικές, σωματικές αλλαγές ή και τις σεξουαλικές/ρομαντικές τους επιθυμίες.
Συμβουλές για την απάντηση:
– Επικυρώστε τις ανησυχίες… «πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται για….» ή «είμαι σίγουρη ότι κι άλλα παιδιά στην ηλικία σου σκέφτονται πώς …».
– Στη συνέχεια, εξομαλύνετε με ηρεμία το θέμα παρέχοντας ταυτόχρονα πληροφορίες, σχετικά με το τι μπορούν να περιμένουν σε αυτό το στάδιο της ζωής τους.
– Προτείνετε ένα εύρος διαφορών σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα που τέθηκε. Υπενθυμίστε στην ομάδα ότι ο καθένας άνθρωπος είναι μοναδικός και ότι οι ατομικές διαφοροποιήσεις είναι οπωσδήποτε φυσιολογικές – στην παιδική ηλικία, στην εφηβεία και στην ενήλικη ζωή. (Αποφύγετε φράσεις όπως «Όλα τα κορίτσια…» και προτιμήστε «τα περισσότερα κορίτσια…».)
– Αν χρειαστεί, προτείνετε ήρεμα το ενδεχόμενο το ενδιαφερόμενο άτομο να ζητήσει τη συμβολή ενός γιατρού ή άλλης/ου επαγγελματία ή ενός ενήλικου ατόμου εμπιστοσύνης
5. Ερωτήσεις που αφορούν αξίες
π.χ. «Είναι σωστό να κάνεις έκτρωση;»
Τι είδους ερωτήσεις είναι αυτές;
Συνηθισμένες ερωτήσεις για το τι είναι σωστό ή λάθος
Συμβουλές για την απάντηση:
– Αν υπάρχει μέρος της ερώτησης που μπορεί να απαντηθεί με αντικειμενικές πληροφορίες, ξεκινήστε με αυτό
– Συντονίστε μια συζήτηση που ενθαρρύνει τα παιδιά να διερευνήσουν τις δικές τους αξίες, στάσεις και συναισθήματα, αλλά και του κοινωνικού τους περιβάλλοντος, με σοβαρότητα και σεβασμό.
– Αν χρειαστεί να μοιραστείτε τις δικές σας αξίες, βεβαιωθείτε ότι προάγουν οικουμενικές αξίες (π.χ. ανθρώπινη αξιοπρέπεια, σεβασμός του εαυτού και των άλλων, ειλικρίνεια, δικαιοσύνη) και συμφωνούν με τις Βασικές αρχές της ΣΟΣΕ (π.χ. σεξουαλικά και αναπαραγωγικά δικαιώματα, συμπερίληψη κλπ).
Σημείωση 1. Ορισμένοι τύποι ερωτήσεων είναι πιο δύσκολο να απαντηθούν από άλλους. Ιδιαίτερες προκλήσεις περιλαμβάνουν οι προσωπικές ερωτήσεις και οι ερωτήσεις σχετικά με τις αξίες.
Σημείωση 2. Σε ορισμένες ερωτήσεις που μπορεί να τίθενται ως « αντικειμενικές» αλλά απλά δεν υπάρχει μια απλή απάντηση, μια χρήσιμη προσέγγιση εδώ είναι να συντονίσω μια συζήτηση αντί να δώσω μια απάντηση. (Π.χ. Πώς καταλαβαίνεις πότε είσαι ερωτευμένο; Γιατί οι άντρες πιάνουν συνέχεια τα γεννητικά τους όργανα; Πρέπει όλοι να το καταγγείλουν αν βιαστούν;)
Για παράδειγμα, απαντώντας σε μια ερώτηση για το «Πώς ξέρει ένα άτομο πότε είναι ερωτευμένο;», θα μπορούσατε να πείτε,
«Αυτή είναι μια δύσκολη ερώτηση επειδή μπορεί να είναι κάτι διαφορετικό για διαφορετικούς ανθρώπους. Μερικά από τα πράγματα που μου έρχονται στο μυαλό και που νομίζω ότι μπορεί να είναι σημαντικά είναι ότι όταν σκέφτεσαι αυτό το άτομο μας κάνει ευτυχισμένα – ότι νιώθουμε ο εαυτός μας όταν είμαστε μαζί- ότι μας λείπει αυτό το άτομο όταν είμαστε χώρια- ότι μας αρέσει να είμαστε μαζί και περνάμε ωραία – ότι περνάμε ωραία και με την παρέα μας- ότι νιώθουμε ευτυχισμένα όταν πετυχαίνει κάτι ή κάνει κάτι ξεχωριστό, ακόμη και αν εμείς δεν πετυχαίνουμε το ίδιο πράγμα. Ποια είναι κάποια άλλα πιθανά σημάδια ότι μπορεί να είστε ερωτευμένα που μπορούν να σκεφτούν άλλοι άνθρωποι;» Στη συνέχεια, λάβετε και άλλες απαντήσεις από τα παιδιά.
Τί είναι το μοντέλο S.O.Y.
Θα ήταν χρήσιμο να διευκρινίσουμε ότι ως άτομα μπαίνουμε στην τάξη έχοντας τις δικές μας αξίες.
Αξίες: Οι αξίες είναι βαθιά εδραιωμένες πεποιθήσεις και αρχές που χρησιμεύουν ως πυξίδα για την κατανόηση του τι είναι σημαντικό, ουσιαστικό και σωστό στη ζωή. Οι αξίες είναι προσωπικές και μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο, αντανακλώντας πολιτισμικές, κοινωνικές και ατομικές επιρροές.
Για να απαντήσουμε στις ερωτήσεις που αφορούν αξίες μπορούμε να χρησιμοποιούμε το παρακάτω μοντέλο:
Το μοντέλο S.O.Y. : Some people believe…, Others believe …, You believe….
Παράδειγμα: «Τί γνώμη έχετε για την έκτρωση/άμβλωση/διακοπή κύησης;»
- Μερικοί άνθρωποι
«Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η ζωή αρχίζει με τη σύλληψη και πιστεύουν ότι δεν πρέπει να έχουμε την επιλογή να τερματίσουμε μια εγκυμοσύνη»
- Άλλοι άνθρωποι
«Άλλοι άνθρωποι πιστεύουν ότι εναπόκειται στην έγκυο να αποφασίσει αν και πότε θα φέρει στον κόσμο ένα μωρό».
- Εσείς!
– Αντί να παρουσιάσετε εσείς το εύρος των πεποιθήσεων ρωτήστε τα παιδιά ποιες σχετικές, διαφορετικές απόψεις έχουν ακούσει. Π.χ. “Πείτε μου μερικά από τα πράγματα που έχετε ακούσει ότι οι άνθρωποι πιστεύουν γι’ αυτό“. Αυτή η τεχνική μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιαδήποτε ερώτηση στην οποία δεν υπάρχει μόνο μία σωστή απάντηση.Προσοχή! Ειδικά για ευαίσθητα θέματα, μπορεί επίσης, να είναι πραγματικά άβολο να ρωτάτε μεμονωμένα παιδιά για τις δικές τους πεποιθήσεις. Αλλά είναι πιο σωστό να γενικεύουμε:
“Πείτε μου μερικά από τα πράγματα που έχετε ακούσει ότι οι άνθρωποι πιστεύουν γι’ αυτό“. Ή προτρέψτε την ομάδα να τελειώσουν τις προτάσεις:
“Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ___;”,“Ε, χμμ, και κάποιοι άλλοι άνθρωποι πιστεύουν ___;”
Σε μια ομάδα που έχει συνηθίσει να σκέφτεται για το εύρος των αξιών της κοινότητας, θα είστε σε θέση να αντλήσετε μια πλήρη γκάμα απαντήσεων από παιδιά. Σε άλλες ομάδες, ειδικά σε παιδιά μικρότερης ηλικίας μπορεί να αντιμετωπίσετε απόλυτες διχοτομήσεις. (“Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η άμβλωση είναι λάθος.” και “Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι είναι σωστή”).
Σε κάθε περίπτωση, ο ρόλος σας είναι διττός:
(1) να βεβαιωθείτε ότι κάθε πεποίθηση εκφράζεται – ή παραφράζεται – με σεβασμό, ελπίζω όπως ακριβώς και το άτομο που πιστεύει ότι θα μπορούσε να την εκφράσει και
(2) να βεβαιωθείτε ότι ένα πλήρες φάσμα πεποιθήσεων θα εκφραστεί, ακόμη και αν χρειαστεί να συμπληρώσετε τις λίγες αξίες που μπορεί να σκεφτεί η ομάδα.
Οι συγκρουόμενες απόψεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν εποικοδομητικά στη μαθησιακή διαδικασία, ειδικά όταν ο στόχος μας δεν είναι τόσο να συμφωνήσουν όλοι, όσο μέσα από μια διαδικασία, να μάθουν να ακούν, να εκφράζονται και να σέβονται διαφορετικές απόψεις και στάσεις. Το ζήτημα είναι να καταφέρουμε να συζητάμε χωρίς να καταδικάζουμε τις αντίθετες απόψεις. Και να μην ξεχνάμε ότι εμείς, ως παιδαγωγοί, οφείλουμε να αποτελούμε διαρκές παράδειγμα των αξιών που διδάσκουμε αντιμετωπίζοντας με τον ίδιο σεβασμό όλες τις απόψεις.
Προσοχή! Όσον αφορά τις διαφορετικές απόψεις που μπορεί να εκφραστούν, χρειάζεται να σκεφτούμε αν συνάδουν με αυτά που ολόκληρη η ανθρωπότητα έχει συμφωνήσει, έχοντας φτύσει αίμα για να τα κερδίσει; Σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα δηλαδή; Μήπως η άποψη βάζει οτιδήποτε άλλο πάνω από την ανθρώπινη ζωή; Μήπως σε κάποιες ζωές δίνει αξία και σε κάποιες άλλες όχι; Μήπως βάζει τα σύνορα ενός κράτους ή ένα θρησκευτικό δόγμα ή έθιμα και παραδόσεις ή τον πλούτο και την περιουσία πάνω από τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ανθρώπινη ζωή;
Τότε, αυτό δεν είναι άποψη. Αυτό είναι φασιστικός λόγος μασκαρεμένος ως άποψη, ακόμα κι αν το προσωπείο είναι σεβαστό και περνιέται σαν αξιόπιστο και σοβαρό. Αν η άποψη είναι ρητορική μίσους, τότε δεν έχει καν δικαίωμα να το πει. Σε τέτοιες περιπτώσεις χρειάζεται να το επισημάνουμε στα παιδιά (με μετριοπαθή τρόπο που να μην προσβάλλει αλλά να θέτει τις αρχές των ΑΔ ως αδιαπραγμάτευτες).
Τί γίνεται αν τα παιδιά μας ρωτήσουν τη γνώμη μας για ένα συγκεκριμένο θέμα;
Είναι πολύ σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι όταν διδάσκουμε ένα αντικείμενο χρειάζεται να ακολουθήσουμε τις αξίες που καθορίζουν το συγκεκριμένο πλαίσιο. Στη ΣΟΣΕ οι αξίες καθορίζονται από τα ΑΔ, τα Δικαιώματα του Παιδιού, τα Σεξουαλικά και Αναπαραγωγικά Δικαιώματα, τη Θετική Προσέγγιση στη Σεξουαλικότητα και τη Συμπερίληψη της ποικιλομορφίας και των αναγκών όλων των παιδιών (συμβουλευτείτε τις Βασικές Αρχές της ΣΟΣΕ, UNESCO). Επομένως, αν εμείς έχουμε άλλες αξίες, δεν μπορούμε να διδάξουμε αυτό το μάθημα και σίγουρα δεν τις μοιραζόμαστε με τα παιδιά.
Όταν σας ζητείται «η άδεια» ή να δώσετε συμβουλές, γενικεύστε όσο γίνεται το θέμα: διερευνήστε ένα εύρος επιλογών- συζητήστε τα υπέρ/κατά- μοιραστείτε μια ποικιλία απόψεων.
Μπορείτε να ολοκληρώσετε λέγοντας: «Η άμβλωση είναι μια ασφαλής και νόμιμη επιλογή για τις εγκύους στη χώρα μας, όπως και σε πολλές άλλες. Εσείς πρέπει να αποφασίσετε τι είναι σωστό για εσάς»
Προσοχή! Το μοντέλο S.O.Y. το χρησιμοποιούμε μόνο στις ερωτήσεις που εμπλέκονται αξίες
Γενικότερα, όταν απαντάω σε ερωτήσεις των παιδιών…
- Επικυρώνω
- Αναδιατυπώνω την αργκό για να εξηγήσω
- Κανονικοποιώ, επιβεβαιώνω, απομυθοποιώ
- Απαντώ σε κάθε ερώτηση όσο καλύτερα μπορώ
Σύντομο Πρωτόκολλο απάντησης σε ερωτήσεις (5 βήματα):
- Διαβάστε την ερώτηση – Προσδιορίστε το κίνητρο και το είδος της ερώτησης που τίθεται.
- Επικυρώστε το ερώτημα και επιβεβαιώστε το άτομο που έθεσε την ερώτηση
- Διορθώστε τυχόν παραπληροφόρηση και στη συνέχεια απαντήστε στο πραγματολογικό μέρος
- Εξερευνήστε ένα φάσμα αξιών
- Ελέγξτε αν απαντήσατε στην ερώτηση και αφήστε την πόρτα ανοιχτή.
Τέλος, ευχαριστήστε την ομάδα
Απαντώντας σε ευαίσθητες ερωτήσεις με συμπεριληπτικό τρόπο
Αντί να διορθώσετε ένα παιδί μπροστά στην τάξη, κάτι που μπορεί να προκαλέσει αμηχανία και να τα αποθαρρύνει από το να κάνουν ερωτήσεις στο μέλλον, επαναδιατυπώστε την ερώτηση.
Για παράδειγμα, αν ένα παιδί ρωτήσει:
«Μπορεί ένα αγόρι να αφήσει έγκυο ένα κορίτσι την πρώτη φορά που κάνουν σεξ;»
Μια πιο συμπεριληπτική απάντηση θα ήταν η εξής:
«Πολύ σημαντική ερώτηση! Πολλά άτομα αναρωτιούνται αν ένα άτομο μπορεί να μείνει έγκυο την πρώτη φορά που κάνει σεξ. Η απάντηση είναι ναι. Εάν ένα άτομο με μήτρα, ωοθήκες και ωάρια κάνει ένα είδος σεξ όπου το σπέρμα μπορεί να έρθει σε επαφή με ένα από αυτά τα ωάρια, μπορεί να μείνει έγκυο».
- Για περισσότερες πληροφορίες https://sexualeducation.gr/syberiliptiki-oudeteri-os-pros-to-fylo-mi-kakopoiitiki-glossa/understanding-gender/
Το Πρωτόκολλο των 5 βημάτων στην πράξη
1ο Παράδειγμα ερώτησης: «Τι είναι η ονείρωξη;»
- Διαβάστε την ερώτηση – Προσδιορίστε το κίνητρο και το είδος της ερώτησης
Η ερώτηση «Τι είναι η ονείρωξη» είναι μια ερώτηση πληροφόρησης ή μπορεί να κρύβει μια ανησυχία αν πρόκειται για κάτι φυσιολογικό.
- Επικυρώστε το ερώτημα και επιβεβαιώστε το άτομο
«Αυτή είναι μια σπουδαία ερώτηση! Πολλοί άνθρωποι έχουν την ίδια ερώτηση».
- Απαντήστε στο πραγματολογικό μέρος και Διορθώστε τυχόν παραπληροφόρηση
«Ένα υγρό όνειρο ή ονείρωξη είναι όταν ένα άτομο βιώνει εκσπερμάτιση ενώ κοιμάται. Είναι σύνηθες να έχουμε ονειρώξεις και επίσης σύνηθες να μην έχουμε. Μπορεί να προκαλούνται ή να μην προκαλούνται από σεξουαλικά όνειρα. Δεν σημαίνει πάντως ότι κάτι δεν πάει καλά».
- Εξερευνήστε ένα φάσμα αξιών (εάν υπάρχει)
«Μερικοί άνθρωποι αισθάνονται ντροπή αν έχουν ένα σεξουαλικό όνειρο για κάποιο άτομο, αλλά ένα σεξουαλικό όνειρο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ελκύονται σεξουαλικά από αυτό το άτομο».
- Ελέγξτε αν απαντήσατε στην ερώτηση και αφήστε την πόρτα ανοιχτή.
“Αν έχετε ερωτήσεις σχετικά με τις αλλαγές στο σώμα σας, καλό είναι να μιλήσετε με έναν ενήλικο άτομο εμπιστοσύνης ή έναν ιατρικό φορέα/γιατρό που εμπιστεύεστε”. (Μπορείτε επίσης να παραπέμψετε σε κατάλληλες, έγκυρες πηγές για μελέτη).
– Κλείνοντας ευχαριστήστε την ομάδα.
2ο Παράδειγμα ερώτησης: «Κάνει κακό ο αυνανισμός;»
- Διαβάστε την ερώτηση – Προσδιορίστε το κίνητρο και το είδος της ερώτησης
Η ερώτηση «Κάνει κακό ο αυνανισμός;» είναι μια ερώτηση που αναζητά έγκριση από ένα ενήλικο άτομο για μια σεξουαλική δραστηριότητα.
- Επικυρώστε το ερώτημα και επιβεβαιώστε το άτομο
«Αυτή είναι μια σπουδαία ερώτηση! Πολλά άτομα στην ηλικία σας έχουν την ίδια ερώτηση».
- Απαντήστε στο πραγματολογικό μέρος και Διορθώστε τυχόν παραπληροφόρηση
«Ο αυνανισμός δεν κάνει κακό στην υγεία, ούτε προκαλεί σωματικές ή ψυχολογικές βλάβες. Είναι μια φυσιολογική και ασφαλής ανθρώπινη συμπεριφορά, που συχνά αποτελεί μέρος της σεξουαλικής ανάπτυξης και αυτογνωσίας. Οι μύθοι που τον συνδέουν με προβλήματα υγείας, όπως τύφλωση, στειρότητα ή ψυχικές διαταραχές, δεν έχουν επιστημονική βάση. Ωστόσο, αν επηρεάζει αρνητικά την καθημερινή ζωή ή τις κοινωνικές σχέσεις ενός ατόμου, μπορεί να χρειάζεται να διερευνηθεί το πλαίσιο της συμπεριφοράς αυτής».
- Εξερευνήστε ένα φάσμα αξιών
«Σε επιστημονικό επίπεδο, θεωρείται φυσιολογική και υγιής σεξουαλική έκφραση. Στις περισσότερες σύγχρονες κοινωνίες, προσεγγίζεται ως προσωπική επιλογή, χωρίς αρνητικές συνέπειες. Ωστόσο, σε ορισμένα πολιτισμικά και θρησκευτικά πλαίσια, μπορεί να θεωρείται ανάρμοστη ή ακόμα και αμαρτωλή δραστηριότητα. Και γι’ αυτό μερικοί άνθρωποι αισθάνονται ντροπή ή ενοχή για τον αυνανισμό. Εσείς τί έχετε ακούσει γι’ αυτό το θέμα;».
- Ελέγξτε αν απαντήσατε στην ερώτηση και αφήστε την πόρτα ανοιχτή.
“Μπορείτε να μιλήσετε γι’ αυτό το θέμα και με έναν ενήλικο άτομο εμπιστοσύνης. Μπορείτε επίσης να δείτε ένα σχετικό video και να διαβάσετε περισσότερες πληροφορίες εδώ: https://www.osaido.org/avnanismos-apolitos-ok/ ”.
– Κλείνοντας ευχαριστήστε την ομάδα για τη συνεργασία.
Ιδανικά, κλείνουμε την ενασχόλησή μας με τις Ερωτήσεις ανακεφαλαιώνοντας, διατυπώνοντας συμπεράσματα που αντικατοπτρίζουν την ανάγκη να είμαστε περίεργες/-οι σε νέα ζητήματα, που επιβεβαιώνουν ότι είμαστε ανοιχτές/-οί και ότι δείχνουμε σεβασμό σε όλες τις απόψεις ακόμη κι όταν έχουμε διαφορετική γνώμη.